Меркур е најмалата планета во Сончевиот Систем и во просек е оддалечен околу 58 милиони километри од Сонцето. Една орбита околу нашата ѕвезда ја завршува за само 88 дена. Настанал пред околу 4,5 милијарди години, во турбулентниот период на формирање на Сончевиот Систем, кога судирите меѓу различни вселенски тела биле многу чести.
Токму тие судири, заедно со топлината создадена во раната фаза од развојот на планетата, можеле да влијаат врз нејзината внатрешна структура. Како што Меркур со текот на времето се ладел, неговата внатрешност се собирала, оставајќи видливи траги на површината.
Трагите од собирањето се кријат на површината
На Меркур се наоѓаат бројни карпи и набори што настанале додека планетата се собирала. Некои од овие структури се високи и до 1,6 километри и се протегаат стотици километри.
Сепак, површината на Меркур во текот на милијарди години била изложена на интензивни удари од астероиди и комети. Бројните ударни кратери и материјалот создаден при тие судири покриле дел од постарите геолошки структури, поради што научниците можеби не можеле целосно да ги согледаат вистинските размери на собирањето на планетата.
Во нова студија, објавена во списанието Geophysical Research Letters, истражувачите анализирале податоци од мисијата MESSENGER на NASA за да создадат глобална карта на нерамнините на површината на Меркур.
Забележале дека во најнерамните делови од планетата има помалку видливи набори отколку во помазните области. Тоа ги навело истражувачите на претпоставката дека некои структури настанати при собирањето едноставно биле покриени со материјал создаден при ударите.
Врз основа на пресметките, тимот проценил дека Меркур можеби се намалил за дополнителни 10 до 30 проценти во однос на претходните проценки. Тоа би значело промена на полупречникот од околу 11,6 километри.
Претходните студии проценуваа дека полупречникот на Меркур се променил за меѓу еден и седум километри.
Што ни кажува собирањето за внатрешноста на планетата?
Прецизното утврдување колку Меркур се намалил со текот на времето не е важно само за разбирањето на самата планета. Тоа би можело да им помогне на научниците подобро да ја разберат и нејзината внатрешна структура.
Меркур е втората најгуста планета во Сончевиот Систем, веднаш по Земјата, што главно се објаснува со неговото големо метално јадро.
„Поголемото собирање би можело да значи дека Меркур има поголемо метално јадро, помалку лесни елементи како силициум во него или повисока почетна температура“, изјави Гаку Нишијама, планетарен научник и главен автор на студијата.
Со други зборови, трагите на површината можат да послужат како своевиден прозорец кон она што се случува длабоко под неа. Подоброто разбирање на собирањето би можело да помогне во проценката на големината и составот на јадрото, историјата на вулканската и тектонската активност, но и начинот на кој настанало магнетното поле на Меркур.
Таквите сознанија можат да бидат важни и за проучувањето на другите карпести планети. Како што објаснува Ханес Бернхард од Универзитетот во Мериленд, Меркур е особено корисен за проучување на процесите на формирање и развој на големите карпести тела, вклучувајќи ја и Земјата.
Нова мисија би можела да ги даде клучните одговори
Истражувањето на Меркур е особено тешко поради неговата близина до Сонцето. Досега одблизу го проучувале само две мисии: Mariner 10 на NASA, која пролетала покрај планетата во текот на 1970-тите години, и MESSENGER, која во 2011 година започнала подетално истражување на Меркур.
Сега многу поцелосна слика би можела да даде мисијата BepiColombo, заеднички проект на Европската вселенска агенција (ESA) и Јапонската вселенска агенција (JAXA).
По речиси осум години патување, мисијата се приближува до Меркур, каде што кон крајот на оваа година треба да постави два орбитери. Тие ќе овозможат подетално проучување на топографијата, гравитацијата, составот и површината на планетата.
За разлика од претходните мисии, BepiColombo треба да обезбеди посеопфатни глобални мерења на топографијата на Меркур. Тоа би им овозможило на научниците попрецизно да утврдат колку планетата навистина се намалила и да ги проверат резултатите од новите истражувања.
Податоците би можеле да откријат повеќе и за дебелината на кората на Меркур, неговата внатрешна структура, минералниот состав на површината и гравитациските аномалии.
„Сите овие податоци меѓусебно се надополнуваат и им помагаат на научниците да состават поцелосна приказна за еволуцијата на планетата, но и да постават нови прашања за идните мисии“, изјави геологот Келси Крејн, која не учествувала во новата студија.
Според досегашните сознанија, Меркур веројатно претрпел поголемо собирање од која било друга планета, токму затоа што неговото метално јадро зафаќа невообичаено голем дел од вкупниот волумен.
Сепак, научниците сè уште немаат конечен одговор на прашањето колку планетата се променила од своето настанување. Новите мерења би можеле да покажат дека одговорот е посложен отколку што претходно се мислеше.
Проучувањето на овој мал, екстремен свет затоа не е важно само за разбирањето на Меркур. Тоа им дава можност на научниците подобро да разберат како во текот на милијарди години се формирале и менувале карпестите планети во нашиот Сончев Систем.
Извор: odrzime.rs
